De communicatievrijheid bedreigd!

(NB: dit dossier dateert uit oktober 2002, maar de inhoud is jammer genoeg nog altijd brandend actueel)

Door het internet is er een wereldwijd communicatiemiddel ontstaan dat het niet alleen mogelijk maakt om gegevens uit te wisselen, maar ook om via allerhande podia zoals e-mail, nieuwsgroepen en forums zijn mening te geven over van alles en nog wat. En zoals ook in de reële wereld had men op internet ook mensen die de geboden vrijheid misbruikten.
Dit was en is natuurlijk nog steeds een doorn in het oog van zowel grote industriële concerns als van bepaalde overheden. Denken we bijvoorbeeld maar aan het blokkeren van de Google zoekmachine door de Chinese overheid, omdat daardoor "staatsgevaarlijke" informatie beschikbaar werd gesteld.

Nu denken we maar al te snel dat dit bij ons niet kan gebeuren omdat we tenslotte in een beschaafde maatschappij leven waar onze vrijheden en rechten gegarandeerd zijn.
Niets is echter minder waar!
Gealarmeerd door een melding van Statewatch, heeft PUB geschrokken geconstateerd dat onze eigen Belgische en Europese overheden in alle stilte tewerk gaan om niet alleen controle te verkrijgen op alle communicatie die via het internet verloopt, maar ook op de communicatie via telefonie-, radio- en satelietverbindingen.

Gealarmeerd door deze melding hebben meerdere medewerkers gedurende enkele weken zoveel mogelijk beschikbare bronnen geraadpleegd. Ze zijn te rade gegaan bij universiteitsprofessoren, politiemensen en andere specialisten.
De eindconclusie was jammer genoeg dat ons recht op privacy op een wel zeer bruuske manier dreigt geschonden te worden.

Wat gebeurt er?

De gehele geschiedenis van de genomen maatregelen in deze communicatie persen is onmogelijk. We zullen ons dan ook beperken tot een kort overzicht. Eind mei 2002 keurt Europa de Richtlijn 2002/58/EC goed. In deze Richtlijn wordt aan de lidstaten de toelating gegeven om in hun nationale wetgeving maatregelen te treffen om de zogeheten verkeersgegevens gedurende een zekere periode op te slaan voor gebruik in gerechtelijk en politioneel onderzoek. In het licht van deze toelating stelt de Belgische overheid een document op met daarin zeer verregaande maatregelen van opslag inzake gegevens, termijnen en misdrijven waarvoor gerecht en politie de bijgehouden gegevens kunnen inkijken. Ook wordt de oorspronkelijke toelating omgebogen in een verplichting voor iedere lidstaat en wordt voorzien dat de gegevens op vraag van het ene naar het andere land moeten doorgegeven worden. Deze tekst is uitgelekt naar Statewatch. Stellen dat deze maatregelen het gevolg zouden zijn van de betreurenswaardige aanslagen in de USA verleden jaar, zou de zaken verkeerd weergeven. De plannen dateren al van jaren voor deze aanslagen en kunnen algemeen gesitueerd worden in de krampachtige pogingen van de industriële grootmachten en de overheden om controle te krijgen op het in feite anarchistisch medium dat internet is.

Aan de hand van de uitgelekte tekst hebben onze medewerkers de Belgische wetteksten aan een grondig onderzoek onderworpen en zijn tot onthutsende vaststellingen gekomen. België heeft namelijk niet gewacht op de toelating van Europa om een dergelijke Wet op te stellen: zij bestaat al! Het enige wat verhindert dat deze wet nu al toegepast wordt is het wachten op de toelating van Europa.

In de onderzochte teksten staat dat iedere "uitbater van een telecommunicatie-netwerk" en iedere "leverancier van een telecommunicatie-dienst" verplicht wordt de verkeersgegevens bij te houden. Onder verkeersgegevens worden verstaan: identificatie van de afzender, identificatie van de ontvanger, datum, uur en tijdstip van begin van de communicatie, tijdsduur van de communicatie, gegevens nodig om de afzender te volgen.
Daarbovenop wordt voorzien dat voor e-mail ook nog moet bijgehouden worden: onderwerp van het bericht en naam en type van de bijlage. We moeten wel opmerken dat de Europese definitie van e-mail veel breder is dan het taalkundige begrip: ook een SMS-je is een e-mail.
Voor het surfen moet er naast de algemeen gevraagde gegevens ook de URL geregistreerd worden. Ook chatten, FTP up- en downloads,... alle mogelijke communicaties moeten geregistreerd worden. Deze gegevens moeten minimaal tussen de 12 en 24 maanden worden bijgehouden.

Bezwaren

Alhoewel de uitgelekte tekst meermaals herhaalt dat deze opslag geen aanslag op het recht op privacy is, zijn wij een andere mening toegedaan.

Ook zijn we de mening toegedaan dat door het op voorhand opslaan van gegevens, enkel en alleen voor een eventueel later gerechtelijk of politioneel onderzoek, een van de grote principes van onze rechtsstaat vernietigd worden, namelijk het vermoeden van onschuld.

Ook kan PUB zelf door de voorgestelde maatregelen verplicht worden meer gegevens te registreren dan we nodig achten voor het functioneren van onze website en ons forum en kunnen we eventueel ook verplicht worden om deze gegevens aan politie of gerecht te overhandigen. We beseffen tenvolle dat dit een aantal leden zal afschrikken en weerhouden om hun mening nog te uiten op zowel ons forum als op andere podia.

Door de voorgestelde maatregelen worden dus eveneens de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienstige, politieke of filosofische overtuiging, de vrijheid van seksuele geaardheid, de vrijheid van beweging in gevaar gebracht.

Dat naast deze principiële bezwaren er ook nog een aantal technische en financiële problemen verbonden zijn aan deze maatregelen spreekt voor zich. Sommige experts schatten de benodigde opslagruimte op meerdere exabytes per jaar voor het geheel van de Europese Unie (een exabyte is 2^60 bytes of ongeveer een miljard gigabyte). Ook de beheersbaarheid van deze gegevens zal niet evident of zelfs onmogelijk blijken te zijn.
Het geheel zal dan ook een kostenplaatje meekrijgen van meerdere miljarden euro die op een of andere manier door de Europese burgers zal moeten betaald worden.

Wij protesteren dan ook krachtig tegen deze aantasting van zowel de principes van de rechtsstaat, het algemeen geaccepteerde recht op privacy en de aanval op alle andere gewaarborgde rechten en vrijheden.

Download het volledig dossier via onderstaande links: